این مطلب را می توانید در گویا نیوز و یا در ادامه همین پست بخوانید

در خبرها آمده است که ناشر آثار شاملو در گفتگویی با خبرگزاری ایلنا اعلام کرده است، پس از سال‌ها همکاری با زنده‌یاد احمد شاملو؛ قلم او را می‌شناسد و بر همین اساس؛ برخی از فیش‌های متن ارائه شده از سوی آیدا برای انتشار جلد دوازدهم کتاب کوچه؛ زائیده ذهن و قلم شاملو نیست.

وقتی این خبر را خواندم برخلاف بسیاری ازعلاقمندان آثار زنده یاد احمد شاملو، متعجب نشدم چرا که حدس می زدم بالاخره روزی پس از مرگ سیاوش شاملو (پسر احمد شاملو که او هم چند ماه قبل درگذشت) چنین واقعه ای دیر یا زود، اتفاق خواهد افتاد اما تا نگوئید مگر علم غیب داشته ام، شما را برای خواندن مصاحبه مفصل “آیدا”، همسر شاعر زنده یاد شاملو که در همان ماه های اول درگذشت این شاعر ملی با روزنامه اینترنتی “ایران ما” انجام داده است و تا مدت ها نقل محافل ادبی بوده، ارجاع می دهم .

ماجرا از آن جا آغاز شد که هنوز مدت زمانی از مرگ شاعر ملی، شاملو نگذشته بود که یک روز مرحوم سیاوش (پسر زنده یاد احمد شاملو) که از دوستان خانوادگی همسرم بود، زنگ زد و ضمن حال و احوال، از اختلافش با همسر پدرش (آیدا) گفت ، آن هم بر سر اموال و آثار به جای مانده از شاملو برداشت و ضمن گله گذاری از آیدا صراحتا گفت که آیدا قصد دارد در برخی از آثار ناتمام بر جای مانده از پدرش دست برده و سپس آن ها را به نام پدرم منتشر نماید. در آن لحظه این گفته عجیب و غیر قابل قبول سیاوش را جدی نگرفتم و با خودم گفتم مگر ممکن است یک نفر هر چند نزدیک ترین فرد به شاملو، با دست بردن به آثار این شاعر ملی مرتکب چنین خبطی شود؟ و بعد آن را در زمره آثار آن شاعر بزرگ و نامی به علاقمندانش قالب کند؟ محال است، آن هم از سوی زنی چون آیدا که آوازه عاشقی اش نسبت به این شاعر بزرگ، گوش فلک را پر کرده است، از همین رو گفته های مرحوم سیاوش را جدی نگرفتم و آن را به حساب همان اختلافات فی مایین او و همسر پدرش که از دیرباز هم وجود داشت گذاشتم، اما مرحوم سیاوش اصرار بر باورم نسبت به گفته هایش را داشت و در نهایت برای صحت ادعایش نگارنده را ترغیب به انجام یک مصاحبه با آیدا نمود که بی درنگ پذیرفتم.

در آن هنگام نگارنده که به دلیل محروم بودن از فعالیت روزنامه نگاری، لاجرم اقدام به راه اندازی اولین روزنامه اینترنتی داخل کشور، به نام “ایران ما” کرده بودم و با کمک چند تن از دوستان همکاری که آن ها هم مثل خودم محروم از فعالیت روزنامه نگاری شده بودند مانند آرش سیگارچی و یا روزبه میرابراهیمی، “ایران ما” را روزانه به طور مرتب منتشر می کردیم. الغرض پس از گذاشتن قرار و مدار اولیه برای تعیین زمان مصاحبه با آیدا، یک روز عصر، به اتفاق آناهیتا پزشکپور به خانه شاملو در یکی از شهرک های نزدیک کرج رفتیم.

آن روز تمام انگیزه ام برای انجام آن مصاحبه با همسر شاعر فقید شاملو، در این مهم خلاصه می شد تا بر صحت و سقم حرف های سیاوش در باره قصد و نیت آیدا پی برده و در صورت صحت آن، با اطلاع رسانی به موقع، شاید اهل نظر و دوستداران شاملو، بتوانند مانع از تصمیم آیدا شوند تا مبادا زحمات زنده یاد احمد شاملو در تالیف فرهنگنامه ارزشمند کوچه با چنین خبطی از بین برود.

الغرض بعد از آن مصاحبه نه تنها بر درست بودن حرف های سیاوش نسبت به قصد و غرض آیدا در باره ادامه نوشتن کتاب کوچه آن هم بدون شاملو، پی بردم بلکه آیدا را در این باور که می تواند ادامه دهنده راه شاملو در خلق آثاری چون فرهنگنامه کوچه، توهم زده یافتم که گویی رسالتی برعهده اوست.

برای صدق عرایض نگارنده بخشی از این مصاحبه را در ذیل بخوانید:

ایران ما: کتاب کوچه برای دو نسل از اهالی فرهنگ ما همچون لغات نامه دهخدا از جایگاه خاصی برخوردار است اما در طول این سال ها با همه اشتیاقی که در بین دوستداران شاملو، نسبت به این کتاب وجود دارد، تنها ۱۱ شماره از کتاب کوچه منتشر شده است. آیا مسئله خاصی برای انتشار آن وجود دارد؟
آیدا: بله، دلیل خاصی دارد. به هر حال کتاب ها آماده است ولی چاپ نمی شود. در حال حاضر ۳ جلد آماده است جلد ۱۱ آن باید دوباره چاپ شود، شماره های ۱۲و ۱۳ این کتاب هم آماده است، شماره های ۱۴ و ۱۵و ۱۶ هم در شرف آماده شدن است.
ایران ما: شماره هایی را که از سری کتاب های کوچه نام بردید در زمان زنده بودن شاملو آماده شده بودند، آیا بعد از این کسی و یا گروهی برای ادامه این کار بزرگ انتخاب و مشخص شدند؟
آیدا: آن مجلدات را با هم آماده کردیم بقیه را هم ادامه خواهیم داد .
ایران ما: با توجه به وزن تحقیقی که در تهیه و تالیف کتاب کوچه وجود دارد، آیا شما به تنهایی این کار را ادامه می دهید؟
آیدا: بله به تنهایی و در حال حاضر هر روز از ۱۰:۳۰ صبح تا ۷:۳۰ شب، مشغول به انجام این کار هستم.
ایران ما: آیا این کتاب با همان مختصات کتاب کوچه ای خواهد بود که شاملو با سال ها تحقیق در مورد واژه ها و با تسلطی که بر فرهنگ ملی و بومی داشت، آن را منتشر می کرد؟
آیدا: مسلما، من و شاملو ۳۰ سال با هم روی این کتاب ها کار کردیم.
ایران ما: به عبارتی شما با زنده یاد شاملو در تهیه و تحقیق و تالیف کتاب کوچه همکاری داشتید؟
آیدا: بله، اسم من در کتاب ها هست .
ایران ما: اما شما در حال حاضر به تنهایی این کار را می کنید؟
آیدا: بله مگر قبلا کسی کمک می کرد؟
ایران ما: اما کتاب کوچه یعنی شاملو؟
آیدا: الان هم یعنی شاملو.
ایران ما: این گفته به لحاظ احساسی قابل درک است اما در حال حاضر شاملو نیست.
آیدا: ببینید، وقتی می گویم شاملو هست به این معناست که خط مشی و هدفی که مدنظر او بود ادامه می یابد، بهترین الگو برای ادامه ی کار، همان ده جلد منتشر شده و فیش های موجود است.
ایران ما: اما شما در مصاحبه ای گفته اید کار کتاب کوچه را با کمک متخصصین انجام می دهید.
آیدا: این گفته من نیست، آن خبرنگاری که با من مصاحبه کرده بود از قول خودش چنین چیزی را نوشت که من تکذیب کردم. اگر چه این تکذیب را در حد ۲ خط ریز در پائین صفحه منتشر کردند که به چشم نمی آمد. در آن تکذیبیه پرسیده بودم آن متخصصین کیستند؟ لطفا نام و نشان شان را بگوئید و بنویسید.

اما خوشبختانه گویا تا زمان زنده بودن سیاوش، پسر شاعر فقید به عنوان وارث، آثار شاملو از هر گونه دخل و تصرفی در امان ماند اما گویی که امروز پس از گذشت تنها چند ماه از مرگ سیاوش، فرزند بزرگ احمد شاملو، آن چنان که ناشر آثار این شاعر در مصاحبه خود با خبرگزاری ایلنا اظهار داشته است، بار دیگر وسوسه در نقش شاملو فرورفتن آیدا گل کرده است اگر چه این سعی بیهوده است چرا که با وجود اهل نظر و دوستداران آثار این شاعر ملی همچون مدیر انتشارات مازیار ناشر آثار شاملو که با چشم پوشی از منافع مالی شرافتمندانه از انتشار دست نوشته های مشکوک منتسب به این شاعر ملی خودداری کرده است، هرگز ارتکاب چنین خبطی داده نخواهد شد اگر چه آن فرد همسر و یا وارث اموال و یا آثار این شاعر ملی باشد.

تو ضیح :متاسفانه مصاحبه آناهیتا پزشکپور با آیدا شاملو که در روز نامه اینترنتی ” ایران ما ” منتشر شدبه دلیل متوقف شدن آن روز نت موجود نیست اما در سایت های دیگری که در همان زمان به نقل از ” ایران ما ” آن مصاحبه را منتشر کردند ، می توان به آن گفتگو دست یافت برای نمونه می توانید آن مصاحبه را در اینجا بخوانید: