معروف است مستشار الدوله ، همان فرزانه اي كه براي اولين بار در دوره ي استبداد ناصري ، دل به دريا زد و با انتشار رساله ي معروف " يك كلمه " در ايران ، اصلي ترين مواد اعلاميه ي حقوق بشر را به زبان فارسي ترجمه كرد تا بقول " آدميت " اولين نويسنده اي باشد كه گفت ، منشاء و قدرت دولت ، ارده ي ملت است ، در يكي از نامه هاي خود خطاب به " آخوند زاده " مي نويسد ، اي انسان كامل ، دنيا تمام شد و ما نتوانستيم به قدر ذره اي خدمت به ملت و وطن بكنيم .
در اين مقطع از وانفساي امروز اين آب و خاك كه ساكنان اين كهنه دياراز يك سو با تهديدات ابر قدرتي چون امريكا مواجهند و از سوي ديگر در محك انتخاب رئيس جمهوري براي اداره ي كشور در زير ذره بين جهانيان قراردارند ، هر روز شاهد ده ها مقاله و سخنراني هايي هستيم كه همگي حاوي پيام ها و هشدار هاي وطن پرستانه اي هستند كه تو گويي در اين گستره ي تاريخي همگان سياستمداراني هستند كه مدام در حال خلاقيتند و جز خدمت به ملت و وطن دغدغه اي ندارند غافل از آنكه در اين بلاد فراموش شده از ياد خدا، ديگر هيچ گوشي ميل شنيدن موعظه ندارد وبا بياد آوردن آنچه پشت سر نهاده است مدام با خود اين شعر از حافظ شيراز را زمزمه ميكند كه ،
مرغ زيرك به در خانقه اكنون نپرد
كه نهاده است به هر مجلس وعظي دامي .
اما اينكه چرا ايرانيان امروز اين چنيند كه به هيچ ندايي هر چند وطنخواهانه گوش نميدهند و لبيك نمي گويند ، از مبارزه ي به اصطلاح منفي ( از قبيل راه رفتن در خيابان در ساعتي معين و لبخند زدن به همديگر) گرفته تا رفراندوم را جدي نميگيرند و تن به دستور عمل هاي سياستبازان نمي دهند ،پرسشي است كه بايد براي يافتن پاسخ صحيح آن ، قبل از هر چيز اهتمام ورزيد كه كليد اين معماست .به ديگر سخن اگر سينه چاكان وطن به اين اصل از رساله ي"يك كلمه" ي مرحوم مستشار الدوله معتقدند كه ملاك اراده ي ملت است ، بايد اول در پي دليل همراه نبودن اراده ي ملت با خود باشند و سپس بر سر قبر پرسش تاريخي " چه بايد كرد " ها نوحه سرايي كنند و بدنبال پاسخ باشند اگر چه جز به همان پاسخ تاريخي مدرس به مشيرالدوله ي پيرنيا نخواهند رسيد كه نقل است روزي مشير الدوله ي پير نيا در كنار مدرس نشسته بود و از جريان روز سياست دولت صحبت ميكرد و در ضمن گفتگو با آه عميقي از مدرس مي پرسد ، " آقا پس كي اين مملكت اصلاح خواهد شد كه مدرس در پاسخ ميگويد ، هر گاه كه انگلستان در جزيره اش محصور گردد ، و شما بر گرديد به نائين ( زادگاه پيرنيا ) و رضا خان برود آلاشت ، و من هم بروم به ولايت خودم .
تا نگوئيد اين همه بد گماني چرا ؟ شما را به خواندن مصاحبه ها و خاطره گويي هاي اخير روشنفكران و سردمداران عصر انقلاب 57ارجاع ميدهم كه امروز پس از گذشت 26 سال يا اقرار به بي برنامگي براي ساختن پس از انقلاب دارند و يا طوق گناه به بيراهه كشيدن انقلاب را به گردن دشمنان خيالي انداختنه اند و مضحك اينكه با همه ي اقرار به بي نوايي فكر سياسي خود درطول اين سال ها و با همه بي بضاعتي فرهنگي كه در طول زمامداري سالهاي اصلاحات از خود نشان داده اند ، امروز باز هم با شعار هاي بي محتوا مدعي رساند ن اين كاروان از هم پاشيده را به سر منزل مقصود دارند غافل از آنكه قضاوت تاريخ اين كهنه ديار بر مردم ستمديده ي اين آب و خاك چنين حكم مي كند تا در برابرهر ندايي كه مدينه ي فاضله را بشارت ميدهد ، كر و كور باشد و تنها با خود اين شعررا زمزمه كند كه:

به زير دلق ملمع كمند ها دارند

دراز دستي اين كوته آستينان بين