Bijan Safsari: باز هم بانگ عزا در قبیله قلم

Sunday, November 26, 2006

باز هم بانگ عزا در قبیله قلم

در خبر ها خواندید لابد که مدیر و موسس روز نامه کیهان در غربت به غریبی درگذشت
بله دکتر مصطفی مصباح‌زاده بینانگذار روزنامه کیهان شامگاه روز جمعه ٣ آذر ماه 1385در سن ٩٧ سالگی در «سن دیه‌گو»ی آمريكا در گذشت.
بی شک دکتر مصباح زاده یکی از قدیمی ترین چهر ه های مطبوعاتی این آب و خاک بود که در عرصه اطلاع رسانی سابقه ای بیش از نیم قرن داشت .
آن وقت ها که روز نامه " آزاد " را منتشر می کردم , پیر مردی را به دلیل تجاربی که از چاپ داشت و سال ها در موسسه کیهان به همین شغل مشغول بود , با ما همکاری می کرد , و هر بار که از دوران کاریش در موسسه کیهان حرفی به میان می آمد , با احترام خاصی از مرحوم مصباح زاده یاد می کرد و همیشه او را "دکتر" خطاب می کرد , امروز با خواندن خبر در گذشت موسس کیهان بیاد آن همکار افتادم , به خانه اش زنگ زدم تا ضمن دادن خبر فوت " دکتر" , تسلیت هم گفته باشم , پسرش گوشی را برداشت بعد از آنکه خودم را معرفی کردم و سراغ آن پیرمرد را گرفتم , آهسته و با اضطراب گفت , ببخشید , پدرم حالش خوب نیست , و نمی تواند حرف بزند , نگران شدم , از حالش پرسیدم , گفت , از ساعتی که خبر فوت "دکتر" را شنید ,...
و این فقط پیر مرد چاپچی ما نبود که به سوگ " دکتر " نشسته بود , شنیدم بسیاری از " کیهانی " ها ی قدیمی هم چشمانی اشکبار دارند به ماتم نشسته اند , " کیهان" ی هایی که خاطرات فراموش ناشدنی از " کیهان " و " دکتر" دارند .

حکایت تاسیس روز نامه کییهان خود حدیث مفصل دارد که بر می گردد به 63 سال پیش از این بدین شرح که در سال 1322 جوانکی حقوق دان که به تازگی از اروپا به زادگاهش ایران باز گشته بود به فکر تاسیس روز نامه ای می افتد تا اخبار را با روش مدرن و حرفه ای به مردم برساند چرا که در آن سال ها به دلیل تنش های سياسی، واوضاع آشفته در کشور که ناشی از اشغال کشور مان توسط متفقین بود , روزنامه های بسياری منتشر می شد که بجای کار حرفه ای روشنگری و خبررسانی، بیشتر به ارگان سازمان ها و احزاب گوناگون تبديل شده بودند. الغرض آن جوانک حقوق دان که همین مرحوم دکتر مصباح زاده بود عاقبت دوسال ÷س از واقعه شهریور 20 روز نامه کیهان را که نامش الهام گرفته از روزنامه مشهور فرانسوی لوموند است , بنیان نهاد .

در شرح چگونه راه اندازی کیهان نوشته اند , مر حوم مصباح زاده برای تأسيس روزنامه کيهان ، از پشتيبانی و حمايت مالی دربار بهره مند شد. اما به شهادت آنهائیکه در عرصه مطبوعات این آب و خاک موی در آسیاب عمر سپید کردند , اگر چه کیهان با وجود بهره گيری از حمايت دربار تاسیس و حمایت می شد ، اما همواره می کوشيد تا دربرابر نيروهای فشار و ارباب قدرت، سلامت و استقلال خود را حفظ کند و خبررسانی را به شيوه ای درست و حرفه ای انجام دهد. و از همین رو بود که تا سال ها پس از انقلاب بسیاری از مردم با تصور مثبتی که از این روز نامه داشتند تا مدتها کماکان کیهان را می خریدند تا بدانجا که عاقبت با ناباوری مجبور به ترک عادتی شدند که برایشان سخت و ناگوار بود چرا که دیگر کیهان , کیهان نبود اگر چه هنوز هم به قدرت حاکم وقت تکیه داشت اما دیگر راوی صادق اخبار نبود .

به گواهی تاریخ مطبوعات این کهنه دیار , اگر کیهان , در پیش از انقلاب روزنامه ای مقبول و مورد اعتماد بسیاری از اقشار مردم کوچه بازار بود به دلیل پشتیبانی گروهی از نويسندگان حرفه‌ای و روزنامه‌نويسان چيره‌دستی چون کاوه دهگان، جهانگير افکاری، نصير امينی، عبدالله گله‌داری، حسام‌الدين امامی، صدرالدين الهی، رضا مرزبان، خسرو شاهانی و نصرت‌الله نوح و ...بود که هم در نگارش فارسی و هم در حرفه مطبوعاتی خبره بودند.

این روز نامه همچنین در جلب همکاری بر خی از اهالی قلم که نامی پر آوازه در عرصه ادبیات کشور دارند موفق بود که صفحات ادبی ويا ضميمه‌های فرهنگی این روز نامه با آثار نویسندگانی چون احمد شاملو، جلال آل احمد، محمود اعتمادزاده (به آذين)، اسماعيل خويی، علی اصغر حاج سيد جوادی، منوچهر آتشی، نصرت رحمانی و بسياری ديگر مزین می شد که یاد و خاطرشان بخیر باد.

با پيروزی انقلاب و سرنگونی رژیم شاهنشاهی ، روز نامه کیهان به مصادره دولت انقلابی در آمد و در نهایت مالکیت آن به بنیاد مستضعفان رسید و شد کیهان ی که امروز نه به عصر که به روز نامه صبح مبدل شده است
و اما سر نوشت مدیر و موسس " کیهان " , مرحوم دکتر مصباح زاده پس ازپیروزی انقلاب مجبور به ترک وطن شد . ولی همچنان انتشار کيهان را در غربت به همان نیتی که از آغاز جوانی ازتاسیس این روز نامه در قلب داشت ، ادامه داد که به کيهان لندن مشهور شد.
و حال با ید منتظر بود که " کیهان لندن " بعد از مرگ مدیر و موسس خود آیا به همت همکاران و نویسندگانش در غربت همچنان منتشر می شود ویا برای همیشه انتشار "کیهان" بدون " دکتر " را باید فراموش کرد؟ هرچند نام " دکتر مصاح زاده هر گز از یاد و خاطره مردم این آب و خاک فراموش نمی شود که ثبت است در برگی زرین از تاریخ مطبوعات این کشور روحش شاد و قرین رحمت باد .

به قلم بيژن صف سري ...... لينک يادداشت

4 نظر شما